Varicocele is spat aders in de balzak - een van de meest voorkomende oorzaken van mannelijke onvruchtbaarheid. Het goede nieuws: het is behandelbaar.

Wat is varicocele?

Spat aders (verwijde aderen) in het scrotum (balzak), vergelijkbaar met spataderen in benen. Komt voor bij 15% van alle mannen en 40% van mannen met vruchtbaarheidsproblemen.

Waarom beïnvloedt het vruchtbaarheid:

• Verhoogde temperatuur in testikels (spataderen houden warmte vast)
• Verminderde zuurstoftoevoer
• Ophoping van toxines
• Resultaat: lagere zaadcelkwaliteit

Symptomen

• Vaak geen symptomen - ontdekt bij vruchtbaarheidsonderzoek
• Zichtbare/voelbare bulten in balzak (lijken op "zak wormen")
• Doffe pijn of zware gevoel in balzak
• Verergert bij lang staan/sporten
• Meestal linkerkant (85-90%)

Diagnose

• Fysiek onderzoek door uroloog
• Valsalva manoeuvre (persen terwijl arts voelt)
• Echo scrotum bevestigt
• Semenanalyse toont impact op zaadkwaliteit

Behandeling

Varicocelectomie (operatie):

• Spataderen worden afgesloten/verwijderd
• Poliklinisch, lokale of algemene narcose
• Herstel 1-2 weken
• Resultaat: 60-70% verbetering zaadkwaliteit na 3-6 maanden
• Zwangerschapskans: Verhoogt met 30-40%

Embolisatie (minder invasief):

• Via catheter worden spataderen geblokkeerd
• Sneller herstel
• Vergelijkbare resultaten als operatie

Wanneer behandelen:

• Abnormale semenanalyse
• Kinderwens actief
• Pijn/ongemak
• Niet behandelen bij: normale zaadkwaliteit zonder klachten

Varicocele is een van de weinige behandelbare oorzaken van mannelijke onvruchtbaarheid. Overweeg onderzoek als jullie moeite hebben met zwanger worden.

Meer lezen: Zaadkwaliteit verbeteren