Wat is IVF?
IVF staat voor In Vitro Fertilisatie, ook wel reageerbuisbevruchting genoemd. Bij IVF worden eicellen buiten het lichaam bevrucht met zaadcellen in een laboratorium. De bevruchte eicel (embryo) wordt daarna teruggeplaatst in de baarmoeder.
Wanneer wordt IVF toegepast?
- Afgesloten of beschadigde eileiders
- Ernstige endometriose
- Ernstige spermaproblemen
- Onverklaard onfruchtbaarheid (na andere behandelingen)
- Vroeg ovarieel falen
- Genetische aandoeningen (met PGD)
- Na mislukte IUI behandelingen
Het IVF proces stap voor stap:
1. Hormoonbehandeling (2-3 weken)
Je krijgt hormooninjecties om je eierstokken te stimuleren zodat er meerdere eicellen rijpen in plaats van één. Dit doe je dagelijks thuis. Via echo's en bloedonderzoek wordt de reactie van je eierstokken gemonitord.
2. Punctie (eicelwinning)
Wanneer de eicellen rijp zijn, worden ze via de vagina met een dunne naald opgehaald. Dit gebeurt onder lichte narcose of verdoving en duurt ongeveer 15-20 minuten. Je mag dezelfde dag weer naar huis.
3. Bevruchting in het lab
Op dezelfde dag levert je partner een spermamonster (of er wordt donorsperma gebruikt). In het lab worden eicellen en zaadcellen bij elkaar gebracht. Bij ICSI (bij zeer slechte spermakwaliteit) wordt één zaadcel direct in de eicel gespoten.
4. Embryo ontwikkeling (3-5 dagen)
De bevruchte eicellen groeien uit tot embryo's in het lab. Na 3 of 5 dagen worden de beste embryo's geselecteerd voor terugplaatsing.
5. Terugplaatsing (embryotransfer)
Één of twee embryo's worden via een dun slangetje in je baarmoeder geplaatst. Dit is niet pijnlijk en duurt maar een paar minuten. Overgebleven goede embryo's kunnen worden ingevroren voor latere pogingen.
6. Wachten (2 weken)
Na 2 weken kun je een zwangerschapstest doen. Deze periode heet de "two week wait" (TWW).
Slaagkans:
- Onder 35 jaar: ongeveer 35-40% per poging
- 35-37 jaar: ongeveer 30-35% per poging
- 38-40 jaar: ongeveer 20-25% per poging
- Boven 40 jaar: ongeveer 10-15% per poging
De kans neemt toe met meerdere pogingen. Na 3 IVF pogingen is ongeveer 50-60% van de vrouwen zwanger.
Bijwerkingen en risico's:
Bijwerkingen hormoonbehandeling:
- Stemmingswisselingen
- Opgezette buik
- Hoofdpijn
- Pijnlijke borsten
- Vermoeidheid
Risico's:
- Ovarieel hyperstimulatie syndroom (OHSS) - 1-2% ernstige gevallen
- Meerling zwangerschap (als 2 embryo's worden teruggeplaatst)
- Licht verhoogd risico op buitenbaarmoederlijke zwangerschap
- Bloeding of infectie na punctie (zeldzaam)
Emotionele impact
Een IVF traject kan emotioneel zwaar zijn. De hormonen, het wachten, de teleurstelling bij een mislukte poging - het vraagt veel van je. Zoek steun bij je partner, vrienden, of een psycholoog. Veel klinieken bieden ook lotgenotencontact of psychosociale begeleiding aan.
Kosten en vergoeding
In Nederland krijg je maximaal 3 IVF behandelingen vergoed vanuit de basisverzekering (onder bepaalde voorwaarden). Na 3 pogingen moet je zelf betalen, wat enkele duizenden euro's per poging kost.
Tips voor tijdens IVF:
- Plan je leven niet volledig om het traject heen - blijf dingen doen die je leuk vindt
- Communiceer goed met je partner over verwachtingen en emoties
- Wees realistisch over de slaagkans
- Zoek steun (online of offline)
- Wees lief voor jezelf