Een
koortsstuip, ook wel
koortsconvulsie genoemd, is een
epileptische aanval veroorzaakt door
koorts, vooral in de fase dat de temperatuur snel aan het stijgen is. In de
hersenen ontladen zich dan ongecontroleerd vele
neuronen tegelijkertijd
[bron?]. Dit gaat gepaard met trekkende bewegingen van armen en benen, en vaak ook met
bewusteloosheid. Dit kan enige seconden duren, maar soms ook wel enkele minuten. Tijdens de aanval voelt het slachtoffer geen
pijn, en is niet aanspreekbaar. De ogen kunnen tijdens de aanval wegdraaien. Er kan zich schuim rond de mond vormen, de slachtoffer kan tijdens de aanval
fecaliën en
urine verliezen door ongecontroleerde spierspanningen.
Na afloop van een stuip komt het slachtoffer langzaam weer bij kennis, maar blijft vaak 10-30 minuten wel suf en met
hoofdpijn. De hersenen zijn tijdens/na de aanval uitgeput.
Koortsstuipen komen voor bij zo'n 4% van de kinderen, meestal op de leeftijd tussen de zes maanden en vijf jaar. Velen beschouwen een convulsie bij koorts ná deze leeftijd per definitie al niet meer als een koortsstuip. Vaak hebben ze dan koorts ten gevolge van een flinke
verkoudheid of een KNO-ontsteking. In principe is een koortsstuip onschuldig, maar de aanleiding tot de koortsstuip hoeft dat niet te zijn; bij een eerste koortsstuip is opname misschien niet nodig, maar bij een tijdens dezelfde ziekte-episode herhaalde koortsstuip zal meestal toch opname in het ziekenhuis volgen. Als bij onderzoek geen duidelijke oorzaak voor de koorts kan worden gevonden (
tonsillitis,
middenoorontsteking,
longontsteking) moet zeker ook de mogelijkheid van
hersenvliesontsteking in gedachten worden gehouden. Een koortsstuip is in ieder geval altijd reden voor een bezoek van of aan een (huis)
arts.
Slechts een klein aantal kinderen ontwikkelt epilepsie. De kans op epilepsie is groter indien het kind een afwijkende ontwikkeling heeft, er epilepsie in de familie voorkomt, of meerdere of langdurige aanvallen optreden.
Ouders die het verschijnsel niet kennen schrikken over het algemeen geweldig van een dergelijke aanval, waarbij hun kind voor hun gevoel ook net zo makkelijk dood zou kunnen blijven. Niet zelden is ziekenhuisopname nodig, meer voor de gemoedsrust van de ouders dan omdat de toestand van het kind dit objectief noodzakelijk maakt.