Wat zijn secundaire vruchtbaarheidsproblemen?

Van secundaire vruchtbaarheidsproblemen is sprake als je al een kind hebt, maar moeite hebt om opnieuw zwanger te worden. Het eerste kind is vaak (relatief) makkelijk gekomen, waardoor het extra frustrerend is dat het nu niet lukt.

Hoe vaak komt het voor?
Secundaire vruchtbaarheidsproblemen komen vaker voor dan je denkt. Ongeveer 1 op de 7 paren heeft moeite met het krijgen van een tweede kind.

Waarom lukt het nu niet?

1. Leeftijd
Dit is de meest voorkomende oorzaak. Tussen je eerste en tweede kind zijn er vaak een paar jaar verstreken. Vooral voor vrouwen boven de 30 kan dit een groot verschil maken:

• Je eicelkwaliteit neemt af
• Je hebt minder eicellen over
• Je vruchtbaarheid daalt sneller na je 35e

2. Gewicht
Gewichtstoename (of afname) na je eerste kind kan je vruchtbaarheid beïnvloeden. Dit komt vaak voor omdat:

• Je na de eerste zwangerschap meer bent aangekomen
• Je minder tijd hebt om te sporten
• Je levensstijl is veranderd

3. Complicaties bij eerste bevalling

• Verklevingen na keizersnede
• Beschadigingen aan baarmoeder of eileiders
• Infecties na de bevalling
• Asherman syndroom (verklevingen in de baarmoeder)

4. Nieuwe medische problemen
Sinds je eerste kind kunnen nieuwe problemen zijn ontstaan:

• PCOS
• Endometriose
• Schildklierproblemen
• Verminderde spermakwaliteit bij je partner

5. Borstvoeding
Langdurige borstvoeding kan je cyclus onderdrukken, waardoor je niet of onregelmatig een eisprong hebt.

6. Stress en vermoeidheid
Een klein kind, werk, en het huishouden kunnen leiden tot:

• Chronische stress
• Slaaptekort
• Minder tijd/energie voor seks

Dit kan je cyclus verstoren en je vruchtbaarheid verminderen.

7. Verminderde frequentie van seks
Met een klein kind is er vaak minder tijd en energie voor seks. Als je niet meer regelmatig vrij, mis je misschien je vruchtbare periode.

Het emotionele aspect

Secundaire vruchtbaarheidsproblemen zijn emotioneel complex:

Schuldgevoelens

• "Ik moet dankbaar zijn voor het kind dat ik heb"
• "Andere mensen hebben het erger"
• "Ik mag niet klagen"

Maar: je verdriet is echt en valide. Je mag rouwen om het kind dat je wilt maar niet krijgt.

Gebrek aan begrip
Mensen begrijpen het vaak niet:

• "Je hebt toch al een kind?"
• "Wees blij met wat je hebt"
• "Het is toch niet zo erg?"

Dit kan je geïsoleerd laten voelen.

Impact op je kind
Je wilt een broertje of zusje voor je kind, maar:

• Je hebt minder geduld door de stress
• Je bent verdrietig terwijl je kind je blij wil zien
• Je voelt je schuldig dat je kind enig kind blijft

Wat kun je doen?

1. Zoek tijdig hulp
Je hoeft niet een jaar te wachten met hulp zoeken. Zeker niet als:

• Je ouder bent dan 35
• Je al langer dan 6 maanden probeert
• Je een onregelmatige cyclus hebt

2. Optimaliseer je leefstijl

• Kom op een gezond gewicht
• Neem foliumzuur
• Verminder stress waar mogelijk
• Zorg voor voldoende slaap (makkelijker gezegd dan gedaan!)
• Plan tijd voor seks in (ook al klinkt het niet romantisch)

3. Check je cyclus

• Is je cyclus weer regelmatig na de bevalling/borstvoeding?
• Heb je een eisprong?
• Gebruik ovulatietests om je timing te optimaliseren

4. Onderzoek
Ook al heb je al een kind, kunnen er nieuwe problemen zijn ontstaan. Laat onderzoek doen:

• Hormonen
• Eisprong
• Eileiders (HSG)
• Semenanalyse partner (ook zijn vruchtbaarheid kan zijn veranderd)

Behandelopties
De behandeling is hetzelfde als bij primaire vruchtbaarheidsproblemen:

• Leefstijlaanpassingen
• Clomifeen/Letrozol bij ovulatieproblemen
• IUI
• IVF

Emotionele steun zoeken

• Praat met je partner
• Zoek lotgenoten online (veel forums hebben specifieke topics voor secundaire vruchtbaarheidsproblemen)
• Overweeg therapie of counseling
• Weet dat je gevoelens valide zijn

Als het niet lukt
Soms moet je accepteren dat er geen tweede kind komt. Dit is een rouwproces:

• Rouw om het kind dat je niet krijgt
• Rouw om het gezin zoals je het je voorstelde
• Rouw om het broertje/zusje voor je kind

Geef jezelf tijd voor dit proces. Het is oké om verdrietig te zijn, ook al heb je al een prachtig kind.

Positieve kant
Je hebt al bewezen dat je zwanger kunt worden. Dat geeft hoop. Met hulp komen veel mensen met secundaire vruchtbaarheidsproblemen alsnog aan hun tweede (of derde) kind.